Boru Saroding Pandiangan

Publikasi : Tommy M. J. Sihotang

SADA TIKKI, di parnangkok ni mataniari, laho do manussi pahean huhut naeng martapian boru Saroding tu tao Toba. Huta ni natorasna di holang-holang ni Palipi-Mogang do, marbariba ma tu Rassang Bosi dohot Dolok Martahan. Nauli do rupani boru Saroding on. Imana ma ninna na umbagak sian sude boru Pandiangan uju i. Tung mansai bahat do ro baoa manopot ibana, sian huta na dao dohot bariba ni tao pe ro do naeng patuduhon holong tu ibana. Alai dang adong manang sada na boi mambuat rohana; namora manang na jogi, mulak balging do sude.

berwisata-ke-danau-tobaAlai tutu, ndang adong na marhansit ni roha dibahen ibana, tung pe ndang dioloi ibana hata ni akka panopot i. Natorasna, Guru Solandason, tung mansai longang do mamereng boru na nasasada on. Parsip sip do boru Saroding on. Malo martonun jala ringgas mangula ulaon, ba sandok tahe tung mansai las do roha ni natoras na mangida pangalaho na. Naburju do ibana marnatoras, songon i nang mardongan, jala somba marhula-hula. Bah tung si pilliton ma nian ibana gabe parsonduk bolon nang gabe parumaen.

Tikki martapian boru Saroding huhut manganggiri obukna na ganjang jala mansai godang i, di topi ni tao i, ro ma sada solu manjonohi ibana. Pangisi ni solu on sahalak baoa, jongjong di solu na. Tung mansai tongam, jogi, jala marpitonggam do rumangni baoa parsolu on. Mamereng rumangna dohot paheanna ulos Batak namansai bagak, hira na so partoba do ulaonna, nasomal jala jotjot marhumaliang di tao i. Lam jonok, lam mallobok ma tarottok ni boru Saroding. Ai ise do nuaeng baoa on? Sukkun-sukkun ma rohana. Solu i pe lam jonok ma attong tu paridianna. Dipahatop boru Saroding pasidungkon partapiananna, ala maila ibana adong sada baoa naposo mamereng-mereng ibana.

Hatopma boru Saroding naing mangalakka tu jabuna, alai pintor dipangkulingi baoa par solu i ma ibana: “Boru ni raja nami, ai boasa hamu humibu-hibu mulak?”

Songgot ma roha ni boru Saroding, dipaso ibana ma lakkana, huhut ditailihon tu lahi-lahi namanjou i. “Bah…, tung mansai jogi jala tongamma baoa on”, inna rohana. Didok ibana ma sidalianna na naeng godang dope siulaon na di jabu, i do umbahen hatop ibana mulak.

Marsitandaan ma nasida. Dipaboa lahi-lahi ima asalna sian dolok ni Rassang Bosi-Sabulan namargoar “Ulu Darat”. Disi do inna ibana maringanan. Dipatorang baoa ima aha do sakkap na mandapothon boru Saroding, jala dipangido ibana ma asa dipatandahon tu natua-tuani boru Saroding. Ala pintor lomo rohani boru Saroding marnida baoa i, las ma tutu rohana, rap mardalan ma halak i tu hutana. Hurang tibu nian didok rohana sahat tu huta, asa pintor dipatandahon baoa i tu natorasna.

Longang ma natoras dohot akka iboto nang anggina ala ro sian tao boru Saroding mardongan sada baoa. Sude do halak i pintor tarhatotong mamereng bohi dohot pakkataion ni lahi-lahi i. Songon na hona dorma do halahi mamereng bagak ni rumang ni lahi-lahi i. Pamatang na pe mansai togap. Jempek ni hata, dihatahon lahi-lahi ima sakkap na, naeng pangido on na boru Saroding i gabe parsonduk bolon na. Ala nungnga lomo roha ni boru na i, pintor dioloi jala dipaboa Guru Solandason ma tu akka dongan tubu na. Ndang sadia leleng, dipasaut ma parbogason ni boru Saroding dohot lahi-lahi i.

Dung sidung ulaon parbogason, borhat ma boru Saroding mangihuthon lahi-lahi naung gabe tunggane doli na, marluga solu tu Ransang Bosi. Tung longang do boru Saroding alana mansai hatop do halak i sahat. Lam longang ma ibana ala di dok tunggane doli na i huta na di ginjang ni dolok, di tonga ni tombak Ulu Darat. Las dope rohani boru Saroding, mardomu muse tikki na mardalan halak i manganangkohi dolok na timbo i, ditogu-togu tunggane doli na i, tung mansai hatop jala neang do lakkana. Ndang loja ibana na mandalani dolok na rais i, songon i nang lahi-lahina, tung so hir do hodok ni halak i.

Tung mansai golap do tombak siboluson ni nasida i, alai dang maol didalani halak i na dua. Sahat ma halak i tu undung-undung ni lahi-lahi i, ba rupani maradian ma boru Saroding. Tarpodom ma halak i sahat tu manogot na. Tingki dungo ibana dimanogot na, ndang dibereng ibana tunggane doli na. Sai dibereng ibana tu pudi nang tu jolo, ndang disi amanta na i. Dungi, tarsonggot ma ibana ala dibereng ibana manginsir sada ulok na mansai bolon di tonga-tonga ni hau di jolo ni alaman ni jabu i. Mabiar ma boru Saroding, pintor ditutuphon ibana ma pintu ni jabu i. Dang hea dope dibereng ibana songon i balga ni ulok, alai ulu na dang songon bohi dohot ulu ni ulok. Ngongong ma ibana di tonga ni jabu i.

Dang sadia leleng, dibege ibana ma tunggane doli na manjou goarna, asa dibungka pintu ni jabu. Hinsat ma boru Saroding mambuka pintu jala pintor dihatahon ibana ma tu tunggane dolina i na adong sada ulok na mansai bolon di jolo ni jabu i. “Ndang pola boha i, ulok na burju do i,” ninna tunggane doli na mangalusi.

Tung mansai na burju do tunggane doli na i marnioli, dipasonang do roha ni boru Saroding di si ganup ari. Ndang dipaloas loja mula ulaon, ai pintor singkop do sude akka naniporluhon ni nasida nadua. Malo do lahi-lahi na i mambahen si parengkelon, diharingkothon do mangalului akka boras ni hau dohot suan-suanon naboi mambahen boru Saroding tontong uli.

Alai sai sungkun-sungkun jala longang do boru Saroding marnida somal-somal ni tunggane doli na i disiapari. Sada tingki tarbereng simalolong na ma lahi-lahi na i di para-para ni jabu marganti pamatang gabe ulok na bolon! Mansai bolon, songon ulok na hea diberengsa di jolo ni jabu i. Alai dipaula so diboto ibana ma, ala mabiar ibana muruk annon ulok i. Manginsir ma ulok na bolon i haruar sian jabu manuju tombak, tading ma boru Saroding di jabu. Tung mansai biar jala manolsoli ma dirina napintor olo manjalo hata ni baoa i, ndang jolo manat dirimangi, ai ndang jolma biasa hape.

Botari na i mulak ma tunggane doli na i mamboan akka na laho sipanganon ni halak i. Boras ni hau, suan-suaonon, nang akka jagal, tarsongon ursa, aili, pidong, dohot akka na asing. Dung sidung mangalompa dohot mangan halak i, manghatai ma tunggane doli na i tu boru Saroding. Dipaboa ibana ma ise do dirina : ‘sombaon ni Ulu Darat, na sipata gabe ulok sipata gabe jolma’. Ndang pola dipataridahon boru Saroding songgot ni rohana, mengkel suping sambing do ibana tu lahi-lahi na i patudu holongna, tung pe di bagas rohana nungnga mansai biar jala manolsoli. Las ma tutu roha ni lahi-lahi i mamereng boru Saroding.

Sada tingki ro ma duatsa akka iboto ni boru Saroding mangebati halak i tu dolok ni Ulu Darat. Ai sai masihol do ninna halak i marnida iboto hasian ni halak i. Tung mansai las situtu ma roha ni boru Saroding didalani akka hula-hula na tu hutana di dolok na timbo on jala ingkon mangalosi tombak na mansai jorbut. Dilehon do akka sipanganon na tabo tu akka iboto na i. Sombu jala puas do halak i namariboto, manghata-hatai dohot marsipanganon. Mandapothon bot ni ari, diboto boru Saroding do parroni tunggane dolina sian tombak langa-langa. Mabiar ma ibana molo tarboto tu lahi-lahi na sombaon i, na ro akka iboto na mandapothon halak i marsihol-sihol, alana diboto ibana do siallang jolma do ibana molo tingki gabe ulok.

Sian nadao pe nungnga diboto ibana soara ni ulok i, mardisir-disir do soarana. Humalaput ma boru Saroding manabunihon ibotona na tolu i tu ginjang ni para-para, martabuni di toru ni bungkulan ni jabu, asa unang dibereng tunggane doli na i. Sahat ma tu jabu amanta na i, alai pintor songon na asing ma panganggona.

“Ai songon na adong uap ni pamatang ni manisia huanggo?” ninna ibana manukkun boru Saroding.

Busisaon ma boru Saroding, humalaput ma ibana mambahen sipanganon ni lahi-lahi na i. Dung sidung marsipanganon, modom ma halak i. Alai anggo mata dohot igung ni tunggane doli nai sai maos do momar jala dipasintak-sintak ala adong ninna uap ni jolma di jabu i.

“Dang adong halak na asing di jabutta on,” ninna boru Saroding. “Modom ma hita, nungnga mansai bagas be borngin.”

Alai sai lulu do tunggane nai di uap ni manisia i. Ba ujungna rupani, mardongan biar, dipaboa boru Saroding ma naro do hula-hula ni halak i sian Samosir ala masihol mamereng halak i nadua. “Marsomba ahu tunggane doli,” ninna ibana mangelek. “Paloas ma akka ibotongki mandulo hita. Ai holan alani namasihol do hula-hulanta i asa ro halak i tu dolok ni Ulu Darat on.”

Ujung na rupani, didok lahi-lahina i ma asa dijou duatna iboto ni boru Saroding i asa tuat tu bagas ni jabu sian partabunian ni nasida i, sian toru ni tarup. Marsijalangan ma nasida, jala borngin i gabe holan namanghata-hatai ma sahat tu manogot. Dung binsar mataniari marsakkap ma borhat akka Pandiangan na tolu i mulak tu Samosir.

“Ai aha do lehononmu lae tu hami songon boan-boan name, tanda ni naung niebatan huta muna boru nami?” ninna sahalak Pandiangan iboto ni boru Saroding i.

“Nauli ma raja nami,” ninna baoa i mangalusi. Dilehon ibana ma sada-sada be hajut nagelleng naung marrahut tu akka hula-hula na i.

Alai didok ibana ma, “Holan on dope na boi tarpatupa ahu raja nami, alai unang pintor bungka hamu hajut on di dalan manang dung sahat hamu tu huta muna. Dung pitu ari pe asa boi ungkapon muna hajut on.”

Diundukhon akka iboto ni boru Saroding ma hatani laena i. Mulak ma halak i, tuat sian Dolok Ulu Darat, marsolu ma muse sahat tu Samosir. Dung sahat halak i di huta nasida, dipatorang ma rupani tu inantana be pardalananan ni nasida i, jala dipatuduhon ma boan-boan na nilehon ni lae nasida i.

Songon na marungut-ungut ma sada Pandiangan on alana holan hajut nagelleng, na so diboto isina do dilehon lae na i tu nasida, hape nungnga tung mansai loja halaki mangebati tu Dolok Ulu Darat. Jempek ma sarito, dua Pandiangan on dang sabar paimahon pitu ari, songon na tinonahon ni lae na i. Marsogotna, pintor disuru ma inanta be manigat hajut i asa tarboto manang aha do isina. Alai molo anggina siampudan (molo so sala), sabar do paimahon pitu ari, ndang disigat ibana hajut natiniopna i. Tek ma rupani, holan dibungka iboto ni boru Saroding hajut i, holan tano, hotang, hunik, dohot akka gulok-gulok do isina. Muruk ma ibana, dibura i ma tunggane doli ni iboto na i jolma nasomaradat.

“Ba hea do lak songon on ma lehonon na tu hula-hula na?” ninna mardongan rimas. Dibolokkon ma hajut i. Sai dijujui ma asa anggina na sada na i manigat hajut i, sarupa do isina manang dang. Alai martahan do anggina i ndang manigat hajut i sampe pitu ari.

Di ari papituhon, dibukka ma gajut i di alaman ni huta. Pintor haruar ma godang akka gulok-gulok, alai ndang sadia leleng gabe horbo dohot lombu ma gulok-gulok i. Tung mansai godang do horbo dohot lombu i, sampe ponjot ma alaman ni huta i. Hunik nasian hajut i pe gabe mas, markilo-kilo godangna, jala gabe godang ma tubu hotang di pudi dohot panimpisan ni jabu. Ndang pola leleng, gabe mamora jong attong iboto ni boru Saroding nasasada on. Sinur nang pinahan, gabe naniulana, jala godang mas nang hotangna. (Hata ni legenda, sahat tu sadari on, pinompar ni Pandiangan on ma nahasea jala akka namora.)

Dung hira-hira piga bintang (najolo, ndang bulan didok, bintang do. Jadi sabintang, sarupa mai sabulan di saonari), dipangido boru Saroding ma tu tunggane doli na asa dipaloas ibana mandulo huta ni natorasna, ala tung mansai masihol ibana ninna. “Hatop pe au mulak,” ninna ibana do mangelek, asa dipaloas tungganena i. Songon na borat do diundukhon lahi-lahi na i pangidoan ni boru Saroding.

“Adong gorathu, dang na laho mulak be ho tu Ulu darat on,” ninna tunggane doli na i. Alai, sai dielek-elek boru Saroding ma lahi-lahi nai, marjanji do ibana dang leleng di huta ni natorasna. “Marsomba ahu raja nami, palias ma i. Hodo tungganekku, dipasonang-sonang ho do ahu saleleng on dung parsonduk bolonmu ahu. Pintor mulak pe ahu,” ninna boru Saroding mangelek. Ala nungnga sai torus dipangido jala dielek boru Saroding, ba dipaborhat lahi-lahi na i ma ibana sahat tu topi tao ni Ransang Bosi.

Sada bulung do ninna dibuat lahi-lahi na i dibahen gabe solu nalaho dalan ni boru Saroding. Alai didok ma hata na parpudi: “Boru Saroding nauli, boru ni raja do ho. Jadi porsea do au di hatam namandok tung mansai holong do roham tu ahu. Jadi porsea do ahu ikkon hatop do ho mulak sian huta ni natorasmu. Jadi ingkon marpadan do hita diparborhathon songon mangarahut holong ni roham tu ahu.” Diundukhon boru Saroding ma, jala didok songon on, “Dok ma padan i tunggane dolingku naburju.” Dungi didok lahi-lahi na i ma padan songon paborhathon boru Saroding naung hundul di solu, “Dengke ni Sabulan tu tonggina tu tabona, manang ise siose padan tu ripurna tumagona.”

Borhat ma boru Saroding, dilugahon ibana ma soluna, na sian bulung-bulung i. Tung mansai tonang do tao Toba, dang adong umbak jala alogo pe mansai lambok. Langit pe mansai tiar. Tading ma lahi-lahi na i manatap sian topi ni tao, tung lungun do bohina ditadinghon parsonduk bolon na mansai dihaholongi roha na.

Ndang pola sadia dao dope boru Saroding marluga, manaili ma ibana tu pudi, didok ibana ma songon on, “Peh…! Bursik ma ho, ai dang jolma ho hape. Sombaon do ho! Ulok nabolon! Unang dirimpu ho nalaho mulak be au tu ho! Palias ma i. Ai so jolma ho…!”

Holan sae didok boru Saroding hatana, pintor ro ma alogo halisunsung dohot udan na marimpot-impot. Tao i pe pintor timbo galumbangna. Mabiar jala songgot ma roha ni boru Saroding. Sai diluga i ibana solu na i alai ndang tolap mangalo umbaki. Ndang sadia leleng pintor balik ma solu na i, manongnong ma ibana jala gabe dohot ma ibana sombaon pangisi ni tao i…

Sahat tu sadari on dihaporseai satonga pangisi ni huta Rassang Bosi, Dolok Martahan, Sabulan, Palipi, Mogang, Hatoguan, Janji Raja, Tamba, daohot Simbolon do turi-turian on, dohot na gabe boru Saroding pangisi ni tao i. Sai manat-manat do halak molo mangalewati tao i, dang marsitijur, dang boi mambolonghon akka na kotor tu tao i, jala unang tuit-tuit molo pas marsolu manang markapal. Jala lahi-lahi ni boru Saroding gabe dijouhon do i “Amangboru Saroding.” Alani holong na tu boru Saroding, sipata tuat do inna ibana sian Ulu Darat tu tao i, bahat do ninna halak naung hea mamereng, ulok na saganjang hau ni harambir do ninna marlange-lange di tao i.

Di Sabulan pe, apala di topi ni dolok Ulu Darat i, di huta Pandiangan, adong do sada inganan namargoar “Parpangiran ni Namboru boru Saroding.” Buni do inganan on, godang hian dope hau songon tombak. Alana sian na met-met nungnga manusia na sok ingin tahu au, nungnga hudalani inganan on, hutogihon akka ito, namboru, inangudakku, alana au sandiri pe mabiar do mardalan sandiri tusi. Adong do sada hau nabolon di ginjang ni mual na diyakini akka jolma (kessuali akka pangula ni huria) songon inganan parpangiran ni boru Saroding. Percaya tidak percaya, di ranting ni hau i tubu utte pangir (jeruk purut), semacam tanaman benalu, alai dang boi buaton i. Tokka do inna molo dibuat, olo ro parmaraan. Alai molo maruntung do naro tu si, pintor dabu do annon anggir i, diboan ma i tu jabuna be.

(Panuturi: Suhunan Situmorang).

 

Berita lain ...

Komentar via ID Facebook Anda, silahkan Login...:

4 Responses to Boru Saroding Pandiangan

  1. Elephant stone

    Hebat nai i akke!!!?

    >  |  >>  |  Balas Komentar ini  |  Quote

    [Balas...]

  2. Memang hebat2 do halak hita i bah, cuman hurang dibaritahon do. Molo songon kejadian on dibidang medis didok mai split personality, sahalak jolma dengan dua karakter. Hal ini pertama kali muncul di abad 19 setelah Louis Stevenson menulis cerita tentang seorang manusia dengan dua karakter kepribadian. Hape di samosir mungkin nungga adong cerita on di abad 18 :)
    HOras.

    <<  |  <  |  >  |  >>  |  Balas Komentar ini  |  Quote

    [Balas...]

  3. Eeehh Tahe boru Saroding on uli do rupana denggan do pangalahona ( tiada banding ) hata di hamian jala di parbagasonna pe tungdenggan do di tikki naeng mulak imana tu natua-tuana alani siholna marnatua-tua dioloi tunggani dolina ma ibana mulak jala dipataru do do di pinggir na tao dung sidung parpadan nasida jala dang boi oseon na ninna hape ditikki ditonga tao ittor di bursikkon ma tunggani dolina jala terjadilah yg tdk dinginkan.JE MOLO SONGON I DIDIA DO HAULION NI PANGALAHO BORU SARODING ON. legenda na magoarna

    <<  |  <  |  >  |  >>  |  Balas Komentar ini  |  Quote

    [Balas...]

  4. Saotik komentar sian iba taringot tu siboru Saroding on; accugari rupani dikembakkon muse cerita ni si boru Saroding on gabe songon sada bukku manang novel, jala dikemas gabe songon cerita “tarzan” ala di tombak longo-longo/ di puncu ni dolok do nasida, cukup menarik do cerita i.
    jala tung masai godang do parsiajaran naboi buaton sian cerita i isana:
    unang ala ni jogi/ ganteng pintor diihuthon, hape nuaengpe godang do angka dongan na jogi/ ganteng alai rohana pangulohi.
    adong do muse manguji kesabaran, nunga didok asa jolo pituari pe asa dibukka hajut i hape nadua halak ndang sabar holan sadari dope pintor dibukka hajut na nilehon ni lae na i gabe holan gulok dapotna, hape nasada nari ala sabar ibana paima pitu ari gabe maduma/ mamora ibana. songon i do jotjot di parngoluon ni jolma, holan so pintor dialusi Tuhan i tangiangna pintor hatop do Tuhan i diburai.
    songon ima sian ahu, ditambai dongan muse, mauliate ma di panurat cerita i.

    <<  |  <  |  Balas Komentar ini  |  Quote

    [Balas...]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>